Huyết khối tĩnh mạch: Dấu hiệu nhận biết, biến chứng và điều trị

Huyết khối tĩnh mạch là tình trạng cục máu đông xuất hiện trong lòng tĩnh mạch, gây cản trở máu về tim. Bệnh có diễn tiến âm thầm nhưng để lại nhiều hệ lụy với sức khỏe. Làm sao để phát hiện sớm và điều trị hiệu quả? Tìm hiểu chi tiết ngay trong bài viết!

Tổng quan về huyết khối tĩnh mạch

Huyết khối tĩnh mạch là gì?

Huyết khối là cục máu đông hình thành trong lòng mạch máu. Các cục huyết khối được tạo ra, bong khỏi nơi tạo thành, di chuyển khắp mạch máu và bị kẹt lại ở nơi lòng mạch có kích thước nhỏ hơn. Khi các cục huyết khối này tắc nghẽn trong lòng mạch sẽ gây tình trạng huyết tắc. 

Tĩnh mạch là những mạch máu giúp máu lưu thông về tim. Có 3 loại tĩnh mạch chính là: tĩnh mạch sâu (nằm sâu trong cơ), tĩnh mạch nông (có thể nhìn thấy dưới da) và tĩnh mạch xuyên.

Huyết khối tĩnh mạch tình trạng lòng tĩnh mạch xuất hiện cục máu đông khiến dòng máu về tim bị tắc nghẽn, gây ra các triệu chứng tại chỗ và nhiều biến chứng nguy hiểm nếu cục máu đông di chuyển khắp cơ thể.

Huyết khối tĩnh mạch sâu là dạng huyết khối tĩnh mạch phổ biến nhất. Tình trạng này thường xảy ra ở bắp chân, vùng chậu… gây tắc nghẽn một phần hoặc toàn bộ tĩnh mạch.

Các yếu tố thuận lợi tạo cục huyết khối

Huyết khối tĩnh mạch thường có nguy cơ cao xuất hiện khi:

– Bất động lâu khiến dòng chảy của máu trong tĩnh mạch chậm lại.

– Lớp lót trong tĩnh mạch bị phá hủy (do dùng thuốc hóa trị, viêm mạch, tiền căn huyết khối tĩnh mạch…)

– Cơ địa, mắc hội chứng kháng phospholipid, hội chứng thận hư…

Đối tượng nguy cơ

Huyết khối tĩnh mạch có nguy cơ cao xuất hiện ở các đối tượng:

– Người cao tuổi

– Người phải nằm bất động kéo dài (thường là sau chấn thương, sau phẫu thuật…)

– Phụ nữ đang mang thai hoặc sau sinh.

– Phụ nữ có thời gian dài dùng thuốc ngừa thai.

– Mắc các bệnh tự miễn, u ác tính.

– Hút thuốc lá.

– Người rối loạn tăng động bẩm sinh.

– Suy tim.

Triệu chứng của huyết khối tĩnh mạch

Khi có huyết khối tĩnh mạch, người bệnh thường có một số dấu hiệu như:

– Cơ thể đau nhức âm ỉ, đặc biệt là ở vị trí có huyết khối.

– Có thể sờ được mạch máu viêm

– Da đỏ hoặc có màu bất thường. Vùng bị huyết khối, da có cảm giác ấm nóng.

Ngoài ra, với trường hợp huyết khối tĩnh mạch sâu (thường xuất hiện ở bắp chân), người bệnh có thêm các triệu chứng như:

– Chân sưng tấy, đau, đỏ. Phù mắt cá chân.

– Khi gấp chân 1 nửa, có thể thấy thừng tĩnh mạch.

– Chu vi bắp chân tăng > 3cm.

– Hạn chế vận động

– 

Ở một số trường hợp, người bệnh không có triệu chứng và huyết khối tĩnh mạch chỉ được phát hiện khi xảy ra biến chứng như:

– Khó thở, đau ngực

– Nhịp tim nhanh, tụt huyết áp

– Ho ra máu

– Ngất

– Hoa mắt, xây xẩm mặt mày

– …

Phương pháp điều trị

Chẩn đoán

Khi thăm khám, bác sĩ sẽ xếp nhóm nguy cơ dựa trên các triệu chứng, tiền căn huyết khối và cơ địa của người bệnh. Để đánh giá tình trạng huyết khối, bệnh nhân thường được chỉ định làm các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh như: siêu âm mạch máu, D-dimer trong máu, chụp cắt lớp điện toán xoắn ốc (CT scan)…

Điều trị

Nguyên tắc của điều trị huyết khối tĩnh mạch chính là ngăn ngừa biến chứng và tránh thuyên tắc phổi. Với trường hợp người bệnh có bệnh nền làm tăng mức độ huyết khối thì việc quan trọng nhất là điều trị bệnh nền. 

Việc điều trị dựa trên nhiều yếu tố khác nhau, phác đồ điều trị của từng người bệnh hoặc ở từng giai đoạn bệnh là không giống nhau. Về cơ bản, điều trị gồm 3 giai đoạn:

– Điều trị ban đầu (5-10 ngày): người bệnh thường được chỉ định dùng thuốc để tiêu sợi huyết hoặc thuốc kháng đông.

– Điều trị duy trì sớm (ít nhất 3 tháng): dùng thuốc anti vitamin K và theo dõi xét nghiệm INR để điều chỉnh liều lượng thuốc phù hợp.

– Điều trị duy trì lâu dài (thời gian điều trị tùy vào tình trạng của người bệnh): dùng thuốc anti vitamin K và theo dõi xét nghiệm INR để điều chỉnh liều lượng thuốc.

Ngoài điều trị bằng thuốc, với các trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật:

– Phẫu thuật mở tĩnh mạch: loại bỏ hoàn toàn huyết khối.

– Phẫu thuật đặt lưới lọc tại tĩnh mạch chủ.

– Loại bỏ huyết khối bằng dụng cụ cơ học.

Biện pháp phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Để phòng ngừa nguy cơ huyết khối tĩnh mạch, bạn lưu ý:

– Có lối sống khoa học, tích cực.

– Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia.

– Tránh ngồi/nằm bất động trong thời gian dài, đặc biệt là với người cao tuổi. Nếu phải ngồi/ nằm lâu, thỉnh thoảng cần đứng dậy đi lại, vận động nhẹ nhàng.

– Sau phẫu thuật, vận động vừa sức nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ. Không để chân bất động trong thời gian dài.

Trên đây là những thông tin chung về huyết khối tĩnh mạch. Nếu bạn cần được hỗ trợ giải đáp hoặc cung cấp thêm thông tin khám chữa bệnh, liên hệ ngay tới hotline 1900 1984 của DoLife để được hỗ trợ sớm nhất!

Lưu ý: Bài viết cung cấp thông tin  mang tính chất tham khảo. Bạn đọc vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc Chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.