Đái tháo đường type 2: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh

Người bệnh bị đái tháo đường nếu không kiểm soát tốt đường huyết có thể gặp phải nhiều biến chứng nguy hiểm: tổn thương võng mạc, suy thận, suy tim, bệnh thần kinh… Tìm hiểu ngay về đái tháo đường type 2 qua bài viết bên dưới!

Thông tin chung về đái tháo đường type 2

Theo số liệu năm 2021 từ Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới (IDF), tổng số ca mắc đái tháo đường trên toàn thế giới lên tới 537 triệu người. Trong đó, cứ 10 người ở độ tuổi 20 – 79 thì có 1 người bị tiểu đường; cứ 6 trẻ sinh ra thì có 1 trẻ trong giai đoạn phát triển thai nhi bị ảnh hưởng bởi đái tháo đường. Đáng báo động là có tới 50% người trưởng thành mắc tiểu đường mà không được chẩn đoán.

Tính riêng tại Việt Nam, số người đang mắc đái tháo đường lên tới 5 triệu trường hợp. Trong đó, số trường hợp mắc bệnh có biến chứng chiếm tới 55%. Các biến chứng thường liên quan tới bệnh lý về tim mạch, mắt, thần kinh và thận.

Đái tháo đường type 2 là gì?

Đái tháo đường type 2 (tiểu đường type 2) là tình trạng rối loạn chuyển hóa khi mà các tế bào trong cơ thể không sử dụng một cách hiệu quả insulin dẫn đến sự kháng insulin. 

Tiểu đường type 2 thường xuất hiện chủ yếu ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, bệnh đang ngày càng có xu hướng trẻ hóa và xuất hiện cả ở trẻ em và thanh thiếu niên.

Nguyên nhân

Ở cơ thể của người mắc tiểu đường type 2, insulin được tạo ra nhưng lại không được các tế bào sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả. Khi đó, tuyến tụy tăng tạo insulin để giải quyết glucose “tồn kho”, tránh đường bị tồn đọng trong máu. Khi lượng insulin không được tuyến tụy sản xuất đều đặn nữa, glucose “tồn kho” sẽ bị tích tụ lại trong máu và gây bệnh.

Các yếu tố góp phần gây ra tiểu đường type 2 phổ biến:

– Gen – ảnh hưởng đến quá trình tạo insulin của cơ thể.

– Béo phì, thừa cân.

– Rối loạn chuyển hóa: lượng đường trong máu cao, huyết áp cao, mỡ thừa quanh eo, cholesterol và chất béo trung tính cao.

– Suy giảm chức năng chuyển hóa glucose trong gan khiến cơ thể không dung nạp glucose, kháng insulin.

– Tế bào beta suy giảm khiến tụy không tiết đủ insulin để bù trừ vào sự kháng insulin của cơ thể.

– Insulin không được các tế bào sử dụng hiệu quả khiến glucose không thể đi nuôi cơ thể.

Đối tượng nguy cơ cao mắc đái tháo đường type 2

Đa phần các yếu tố nguy  cơ của tiểu đường có liên quan đến bản thân, lối sống và sức khỏe:

– Từ 45 tuổi trở lên.

– Gia đình có thành viên mắc tiểu đường type 2.

– Mắc các bệnh lý khác như: Tim mạch, huyết áp cao, DHL quá thấp, hội chứng buồng trứng đa nang, trầm cảm, rối loạn lipid máu…

– Thừa cân, béo phì.

– Ít vận động, không tập thể dục.

– Hút thuốc.

– Căng thẳng kéo dài.

– Ngủ quá ít/ quá nhiều

Triệu chứng của đái tháo đường type 2

Dấu hiệu

Các triệu chứng của tiểu đường type 2 thường không rõ ràng và ở mức độ nhẹ. Việc này khiến không ít người mắc đái tháo đường mà không hề biết mình có bệnh.

Các dấu hiệu bệnh phổ biến như:

– Đi tiểu nhiều

– Thường xuyên cảm thấy rất khát. Dễ đói.

– Thường xuyên cáu gắt

– Mệt mỏi

– Vết thương lâu lành

– Bàn tay, bàn chân hay bị tê, ngứa ran

– Dễ bị nhiễm trùng. Nhiễm trùng nấm men tái phát nhiều lần.

Biến chứng

Việc không được phát hiện sớm và điều trị hiệu quả khiến tiểu đường type 2 có thể gây ra nhiều biến chứng cho người bệnh.

– Biến chứng cấp tính

+ Hạ đường huyết với các biểu hiện: mệt mỏi, đói cồn cào, vã mồ hôi, bủn rủn chân tay, choáng váng, hôn mê, thậm chí tử vong.

+ Tăng đường huyết khiến tăng áp lực thẩm thấu gây nguy cơ tử vong cao.

+ Nhiễm toan ceton.

– Biến chứng mạn tính

+ Tăng nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ lên tới 5 lần.

+ Suy giảm chức năng thận

+ Làm hư mạch máu nhỏ sau mắt gây mất thị lực.

+ Ảnh hưởng đến dây thần kinh gây rối loạn tình dục.

+ Lâu lành các tổn thương da, gây nguy cơ nhiễm trùng cao.

+ Rối loạn giấc ngủ.

+ Suy giảm thính giác.

+ Tăng khả năng bị trầm cảm.

Phương pháp chẩn đoán đái tháo đường type 2

Xét nghiệm glucose trong máu là phương pháp cơ bản để chẩn đoán đái tháo đường type 2.

Để xác định tình trạng tăng glucose trong máu, người bệnh thường được chỉ định 1 trong 4 xét nghiệm:

– Xét nghiệm đường huyết lúc đói (nhịn ăn từ 8 – 14 giờ trước khi làm xét nghiệm): nếu bị đái tháo đường type 2, kết quả cho glucose huyết tương ≥ 7mmol/L (126mg/dL).

– Xét nghiệm đường huyết bất kỳ: nếu bị đái tháo đường type 2, kết quả cho glucose huyết tương  ≥ 11,1 mmol/L (200mg/dL).

– Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống 2g: nếu bị đái tháo đường type 2, kết quả cho glucose huyết tương ≥ 11,1 mmol/L (200mg/dL).

– Xét nghiệm HbA1c: nếu bị đái tháo đường type 2, kết quả cho ≥ 6,5%.

Cách điều trị đái tháo đường type 2

Để điều trị hiệu quả đái tháo đường type 2, người bệnh cần kết hợp cả việc dùng thuốc với thay đổi và duy trì lối sống lành mạnh.

Điều trị bằng thuốc

Để cân bằng đường huyết, người bệnh thường được bác sĩ kê đơn một số loại thuốc như: Metformin, Sulfonylureas, Thiazolidinediones, Meglitinides, Thuốc ức chế DPP-4, Thuốc chủ vận thụ thể GLP-1, Thuốc ức chế SGLT2

Tùy theo tình trạng bệnh lý và khả năng tiến triển của người bệnh, bác sĩ cũng có thể chỉ định bệnh nhân sử dụng thêm loại thuốc noninsulin thứ ba hoặc điều trị bằng insulin.

Xây dựng và duy trì lối sống khoa học, lành mạnh

Người bệnh cần xây dựng lối sống lành mạnh nhằm hướng đến việc kiểm soát mức đường huyết ổn định. Trong đó, các biện pháp thường được áp dụng như:

– Giảm cân và duy trì cân nặng ở mức ổn định.

– Ăn uống lành mạnh, kiểm soát khẩu phần ăn: Ăn calo vừa đủ, cắt giảm carb tinh chế, tăng cường rau xanh và trái cây…

– Tập thể dục, hoạt động thể chất 30 – 60 phút/ngày.

– Theo dõi lượng đường trong máu thường xuyên.

Để tăng hiệu quả điều trị, người bệnh cần lưu ý:

– Uống thuốc đúng giờ, đều đặn.

– Ăn uống đúng cahcs, vừa phải. Tuyệt đối không bỏ bữa.

– Khám định định kỳ đúng lịch để phát hiện sớm các biến chứng (nếu có). 

Bệnh viện Quốc tế DoLife Địa chỉ: Tầng 2, Tòa nhà Suced, 108 Nguyễn Hoàng, Nam Từ Liêm, Hà Nội Hotline: 1900 1984 Website: dolifehospital.vn Email: info@dolifehospital.vn Fanpage: Bệnh viện Quốc tế Dolife