Chứng ngủ nhiều nguyên phát: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Chứng ngủ nhiều nguyên phát là tình trạng ngủ nhiều, mệt mỏi quá sức mà không có bất kỳ bệnh lý nào đi kèm. Nguyên nhân của tình trạng này là gì và cách điều trị như thế nào? Tìm hiểu chi tiết ngay trong bài viết!

Chứng ngủ nhiều nguyên phát là gì?

Chứng ngủ nhiều nguyên phát là một dạng rối loạn giấc ngủ hiếm gặp. Trong đó, người mắc chứng này thường buồn ngủ quá mức vào ban ngày dù cho đêm hôm trước đã ngủ ngon giấc. 

Khi bị rối loạn giấc ngủ ở dạng ngủ nhiều, người bị rối loạn gặp khó khăn trong việc thức dậy sau khi ngủ trưa hay ngủ qua đêm. Cùng với đó, người bị chứng ngủ nhiều cũng khó để tỉnh táo sau những giấc ngủ ngắn. Cơn buồn ngủ có thể kéo đến bất kỳ lúc nào, ngay cả khi đang làm việc, lái xe… gây ảnh hưởng lớn tới nhịp sinh hoạt cũng như tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi cho cho người mắc chứng này.

Ngủ nhiều nguyên phát có thể tiến triển từ vài tuần đến vài tháng, diễn ra mà không có bất kỳ bệnh lý nào đi kèm. 

Ngủ nhiều nguyên phát khác với chứng ngủ nhiều thứ phát. Với ngủ nhiều thứ phát, người bệnh gặp phải các bệnh lý như: bệnh Parkinson, suy thận, ngưng thở khi ngủ, mệt mỏi mãn tính… Ngủ nhiều thứ phát cũng có thể là hệ quả của việc có chất lượng giấc ngủ kém vào ban đêm và mệt mỏi, buồn ngủ, ngủ vào ban ngày.

Dấu hiệu của chứng ngủ nhiều nguyên phát

Chứng ngủ nhiều nguyên phát thường phổ biến nhiều ở giai đoạn cuối tuổi thiếu niên. Các dấu hiệu của ngủ nhiều nguyên phát khá dễ thấy:

– Các giấc ngủ thường kéo dài. Giấc ngủ có thể kéo dài liên tục >9 giờ mỗi ngày.

– Thường xuyên cảm thấy buồn ngủ quá mức.

– Khó khăn khi thức dậy.

– Ngủ nhiều nhưng không phải do rối loạn tâm thần.

Nguyên nhân của chứng ngủ nhiều nguyên phát

Nguyên nhân của chứng ngủ nhiều nguyên phát được cho là do các vấn đề thuộc hệ thống thần kinh có chức năng kiểm soát khả năng thức và ngủ. 

Để chẩn đoán, xác định chứng ngủ nguyên phát, bác sĩ tìm hiểu về triệu chứng, tiền sử gia đình và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Để xác định nguyên nhân và chẩn đoán rối loạn, bác sĩ có thể chỉ định làm một số xét nghiệm như:

– Thang đo độ buồn ngủ Epworth (ESS).

Dựa trên thang đo ESS, người bệnh tự cho điểm về mức độ buồn ngủ của bản thân. Dựa trên kết quả đó, bác sĩ xác định mức độ ảnh hưởng của tình trạng rối loạn tới cuộc sống người bệnh.

– Nhật ký giấc ngủ

Bác sĩ yêu cầu người bệnh ghi lại nhật ký giấc ngủ: thời gian ngủ, kiểu ngủ hàng ngày từ đó đưa ra đánh giá.

– Đo đa ký giấc ngủ (PSG)

Người bệnh cần ngủ lại cơ sở y tế qua đêm để thực hiện đo đa ký giấc ngủ. Khi đó, máy đo thực hiện theo dõi hoạt động của não, nhịp tim, cử động chân, hô hấp, nồng độ oxy khi người bệnh đang ngủ.

– Kiểm tra giấc ngủ ngắn ban ngày (Multiple sleep latency test – MSLT)

MSLT thường được tiến hành thực hiện sau khi người bệnh đã được đo đa ký giấc ngủ. Khi đó, các sĩ tiến hành đo lường mức độ buồn ngủ, giai đoạn rối loạn giấc ngủ của người bệnh vào ban ngày.

Cách điều trị chứng ngủ nhiều nguyên phát

Chứng ngủ nhiều nguyên phát gây xáo trộn, ảnh hưởng lớn tới chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc điều trị hội chứng này có thể khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân và triệu chứng. 

Các phương pháp điều trị thường được sử dụng như: 

– Điều trị bằng thuốc

Người bệnh có thể được chỉ định những loại thuốc dùng cho bệnh nhân mắc chứng ngủ rũ như: amphetamine, methylphenidate và modafinil. Việc sử dụng những loại thuốc này giúp người bệnh cảm thấy tỉnh táo hơn.

Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể kê đơn với những loại thuốc giảm nhẹ triệu chứng như modafinil để giúp người bệnh duy trì sự tỉnh táo trong ngày.

– Thay đổi lối sống

Thực hiện lối sống lành mạnh, khoa học là một trong những giải pháp hiệu quả giúp điều trị chứng ngủ nhiều. Trong đó, người bệnh xây dựng thời khóa biểu ngủ nghỉ đều đặn, tránh các hoạt động gây ảnh hưởng đến giấc ngủ, hạn chế rượu bia, thuốc lá…

Bên cạnh đó, việc áp dụng chế độ ăn giàu dinh dưỡng để duy trì năng lượng tốt cũng là một trong những điều không thể thiếu.

Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt những chỉ định, lời khuyên từ bác sĩ. Sau một thời gian điều trị, nếu các triệu chứng vẫn không thuyên giảm, người bệnh cần trao đổi ngay với bác sĩ để tối ưu phác đồ một cách tốt nhất.

Trên đây là những thông khoa học về chứng ngủ nhiều nguyên phát. Nếu bạn cần được hỗ trợ giải đáp hoặc cung cấp thêm thông tin khám chữa bệnh, liên hệ ngay tới hotline 1900 1984 của DoLife để được hỗ trợ sớm nhất!

Lưu ý: Bài viết cung cấp thông tin  mang tính chất tham khảo. Bạn đọc vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc Chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.