ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TRẺ HÓA: NHẬN DIỆN SỚM – KIỂM SOÁT ĐÚNG CÁCH ĐỂ NGĂN NGỪA BIẾN CHỨNG

Đái tháo đường đang trở thành một trong những bệnh lý mạn tính phổ biến và đáng lo ngại tại Việt Nam, đặc biệt khi xu hướng “trẻ hóa” ngày càng rõ rệt. Nhiều người trẻ trong độ tuổi 20–40 đã được chẩn đoán mắc bệnh, thậm chí phát hiện ở giai đoạn có biến chứng.

Nhằm cung cấp kiến thức chính thống và giúp người dân hiểu rõ hơn về căn bệnh này, chương trình livestream với chủ đề “Giải đáp về tình trạng đái tháo đường trẻ hóa” đã được tổ chức với sự tham gia của ThS.BS Nguyễn Quỳnh Xuân – Trưởng chuyên khoa Nội tiết, Bệnh viện Quốc tế DoLife. Trong hơn 1 giờ chia sẻ, chuyên gia đã phân tích toàn diện về cơ chế bệnh sinh, dấu hiệu nhận biết, biến chứng cũng như phương pháp kiểm soát hiệu quả.

ĐÁI THÁO ĐƯỜNG – BỆNH LÝ MẠN TÍNH DIỄN TIẾN ÂM THẦM

Tư vấn TRỰC TIẾP từ ThS.BS Nguyễn Quỳnh Xuân – Trưởng chuyên khoa Nội tiết, Bệnh viện Quốc tế DoLife

Theo chuyên gia, đái tháo đường là tình trạng rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi tăng glucose máu kéo dài. Nguyên nhân cốt lõi liên quan đến hai cơ chế chính: suy giảm tiết insulin của tuyến tụy và tình trạng đề kháng insulin tại các mô trong cơ thể.

Bệnh được chia thành nhiều giai đoạn, trong đó phổ biến nhất là đái tháo đường type 2 – chiếm khoảng 90–95% tổng số ca mắc. Ở nhóm người trẻ, type 2 đang gia tăng nhanh do ảnh hưởng của lối sống hiện đại.

Điều đáng lưu ý là bệnh có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không có biểu hiện rõ ràng. Ở giai đoạn tiền đái tháo đường, người bệnh gần như không có triệu chứng, nhưng các rối loạn chuyển hóa đã bắt đầu hình thành và âm thầm gây tổn thương mạch máu.

VÌ SAO ĐÁI THÁO ĐƯỜNG NGÀY CÀNG “TRẺ HÓA”?

Chuyên gia cho biết, xu hướng trẻ hóa của đái tháo đường có liên quan chặt chẽ đến các yếu tố nguy cơ ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại:

• Chế độ ăn nhiều đường, tinh bột tinh chế, đồ uống có đường
• Ít vận động, lối sống tĩnh tại
• Thừa cân, béo phì, đặc biệt là béo bụng
• Căng thẳng kéo dài, rối loạn giấc ngủ
• Yếu tố di truyền

Những yếu tố này làm gia tăng tình trạng đề kháng insulin, khiến cơ thể mất khả năng kiểm soát đường huyết hiệu quả ngay từ khi còn trẻ.

NHẬN BIẾT SỚM CÁC DẤU HIỆU CẢNH BÁO

Mặc dù thường diễn tiến âm thầm, đái tháo đường vẫn có một số dấu hiệu cảnh báo mà người dân cần lưu ý:

• Khát nước nhiều, uống nhiều
• Tiểu nhiều, đặc biệt về đêm
• Sụt cân không rõ nguyên nhân
• Mệt mỏi kéo dài
• Nhìn mờ
• Vết thương lâu lành hoặc dễ nhiễm trùng

Tuy nhiên, nhiều trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng, chỉ phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc làm xét nghiệm.

Các dấu hiệu nhận biết bệnh tiểu đường thường thay đổi tùy theo từng tuýp bệnh

BIẾN CHỨNG NGUY HIỂM NẾU KHÔNG KIỂM SOÁT

Một trong những nội dung được chuyên gia nhấn mạnh là các biến chứng của đái tháo đường. Khi đường huyết tăng cao kéo dài, hệ mạch máu và các cơ quan trong cơ thể sẽ bị tổn thương nghiêm trọng.

Các biến chứng thường gặp bao gồm:

• Biến chứng tim mạch: tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ
• Biến chứng thận: dẫn đến suy thận mạn, có thể phải chạy thận
• Biến chứng mắt: tổn thương võng mạc, nguy cơ mù lòa
• Biến chứng thần kinh: tê bì, đau rát tay chân, giảm cảm giác
• Biến chứng bàn chân: loét, nhiễm trùng, nguy cơ cắt cụt chi

Đáng chú ý, ở người trẻ, nếu không kiểm soát tốt, biến chứng có thể xuất hiện sớm và tiến triển nhanh hơn.

KHI NÀO CẦN TẦM SOÁT VÀ XÉT NGHIỆM?

Chuyên gia khuyến cáo, không nên chờ đến khi có triệu chứng mới đi kiểm tra, mà cần chủ động tầm soát sớm, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao.

Các xét nghiệm thường được sử dụng bao gồm:

• Đường huyết lúc đói
• Nghiệm pháp dung nạp glucose
• HbA1c (đánh giá đường huyết trung bình trong 3 tháng)

Những người nên tầm soát định kỳ gồm: người thừa cân, ít vận động, có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, phụ nữ từng bị đái tháo đường thai kỳ hoặc người có rối loạn chuyển hóa.

KIỂM SOÁT BỆNH – CẦN CÁ THỂ HÓA

Theo chuyên gia, không phải tất cả người bệnh đều có cùng một phác đồ điều trị. Việc kiểm soát đái tháo đường cần được cá thể hóa dựa trên tình trạng bệnh, độ tuổi và các bệnh lý đi kèm.

Nguyên tắc điều trị bao gồm:

• Điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý
• Tăng cường vận động thể lực
• Kiểm soát cân nặng
• Sử dụng thuốc hoặc insulin khi cần thiết
• Theo dõi đường huyết định kỳ

Việc tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

Bệnh tiểu đường nếu không được kiểm soát tốt có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng trên nhiều cơ quan trong cơ thể

TƯ VẤN TRỰC TIẾP – GIẢI ĐÁP NHIỀU THẮC MẮC THỰC TẾ CỦA NGƯỜI XEM

Trong chương trình, chuyên gia cũng đã trực tiếp giải đáp nhiều câu hỏi của người xem liên quan đến chế độ ăn cho người tiền đái tháo đường, cách đọc chỉ số đường huyết, cũng như khi nào cần dùng thuốc. Phần tương tác cũng đã phần nào giúp người xem hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của bản thân, đồng thời có hướng điều chỉnh phù hợp trong sinh hoạt hàng ngày để cải thiện dần sức khoẻ của bản thân mình.

TỔNG KẾT

Sau hơn 1 giờ chia sẻ, chương trình livestream đã mang đến nhiều thông tin hữu ích, giúp người dân hiểu rõ hơn về bản chất, diễn tiến và nguy cơ của bệnh đái tháo đường trong bối cảnh ngày càng trẻ hóa. Việc chủ động tầm soát sớm, duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ là chìa khóa quan trọng để kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.