Làm sao để phân biệt sốt do mọc răng hay sốt do bệnh lý?

Khi trẻ bước vào giai đoạn mọc răng, nhiều cha mẹ thường lo lắng khi thấy con sốt, quấy khóc, biếng ăn hoặc ngủ không ngon giấc. Không ít trường hợp, mọi biểu hiện bất thường đều được cho là do mọc răng nên gia đình chủ quan theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải cơn sốt nào xuất hiện trong giai đoạn mọc răng cũng là sốt mọc răng.

Việc nhận biết đúng nguyên nhân có ý nghĩa rất quan trọng, bởi một số bệnh lý nhiễm khuẩn hoặc nhiễm virus ở trẻ nhỏ có thể khởi phát với những triệu chứng khá giống giai đoạn mọc răng. Nếu chậm trễ trong phát hiện và điều trị, trẻ có nguy cơ gặp các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe.

Trẻ thường mọc răng vào giai đoạn nào?

Thông thường, những chiếc răng sữa đầu tiên bắt đầu xuất hiện khi trẻ được khoảng 6 – 8 tháng tuổi. Quá trình mọc răng diễn ra liên tục cho đến khoảng 24 – 30 tháng tuổi, khi trẻ hoàn thiện bộ răng sữa gồm 20 chiếc.

Trong giai đoạn từ 5 – 12 tuổi, trẻ tiếp tục trải qua quá trình thay răng sữa bằng răng vĩnh viễn.

Khi răng bắt đầu nhú lên khỏi nướu, các mô mềm vùng lợi bị căng giãn và kích thích. Đây là nguyên nhân khiến trẻ cảm thấy khó chịu, tăng tiết nước bọt, thích cắn hoặc nhai đồ vật và đôi khi xuất hiện tình trạng tăng thân nhiệt nhẹ.

Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy mọc răng không phải nguyên nhân gây sốt cao. Phần lớn trẻ chỉ tăng nhiệt độ cơ thể ở mức nhẹ do phản ứng viêm tại chỗ ở nướu răng.

Thời gian mọc răng của bé khác nhau về thể chất

Sốt do mọc răng thường có những đặc điểm gì?

Sốt mọc răng là phản ứng sinh lý tương đối phổ biến và thường không quá nghiêm trọng.

Trẻ có thể sốt nhẹ dưới 38,5°C, kéo dài khoảng 1 – 3 ngày và tự cải thiện khi răng nhú lên. Bên cạnh đó, trẻ thường xuất hiện các biểu hiện đi kèm như:

• Chảy nhiều nước dãi hơn bình thường.
• Thích ngậm, cắn hoặc nhai đồ vật.
• Nướu sưng đỏ tại vị trí răng sắp mọc.
• Hay quấy khóc, khó chịu, ngủ không sâu giấc.
• Ăn ít hơn nhưng vẫn chơi đùa và tương tác tương đối tốt.

Điều quan trọng là mặc dù khó chịu, trẻ vẫn tỉnh táo, không lừ đừ và không có các dấu hiệu nhiễm trùng rõ rệt.

Khi nào cần nghĩ đến sốt do bệnh lý?

Nếu trẻ sốt cao trên 38,5°C hoặc sốt kéo dài nhiều ngày liên tục, cha mẹ không nên mặc định nguyên nhân là mọc răng.

Những trường hợp này có thể liên quan đến các bệnh lý nhiễm khuẩn hoặc nhiễm virus thường gặp ở trẻ em như:

• Viêm mũi họng cấp.
• Viêm amidan.
• Viêm tai giữa.
• Viêm phế quản.
• Viêm phổi.
• Virus hợp bào hô hấp (RSV).
• Tay chân miệng.
• Sốt xuất huyết.
• Các bệnh lý tiêu hóa do virus hoặc vi khuẩn.

Đặc biệt, giai đoạn mọc răng cũng là thời điểm trẻ bắt đầu bò, đi và khám phá môi trường xung quanh. Trẻ thường xuyên đưa tay hoặc đồ vật vào miệng nên nguy cơ tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh cũng tăng lên đáng kể.

Đây là lý do nhiều trường hợp trẻ vừa trong giai đoạn mọc răng vừa mắc bệnh lý nhiễm trùng, khiến cha mẹ dễ nhầm lẫn giữa hai tình trạng.

Những dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám sớm

Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt trên 38,5°C.
• Sốt kéo dài trên 24 – 48 giờ.
• Ho nhiều, khò khè hoặc khó thở.
• Chảy mũi đặc, đờm nhiều.
• Nôn nhiều hoặc tiêu chảy kéo dài.
• Bỏ bú, bỏ ăn rõ rệt.
• Quấy khóc liên tục hoặc ngủ li bì.
• Co giật do sốt.
• Xuất hiện phát ban trên da.
• Có dấu hiệu mất nước như môi khô, mắt trũng, tiểu ít.

Đây có thể là những biểu hiện của bệnh lý cần được bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời.

Cha mẹ nên chăm sóc trẻ như thế nào khi sốt mọc răng?

Khi trẻ có biểu hiện sốt nhẹ do mọc răng, cha mẹ nên:

• Theo dõi nhiệt độ cơ thể thường xuyên.
• Cho trẻ bú mẹ hoặc uống đủ nước.
• Lau người bằng nước ấm để hỗ trợ hạ nhiệt.
• Vệ sinh răng miệng và nướu sạch sẽ.
• Sử dụng vòng ngậm nướu hoặc đồ chơi chuyên dụng an toàn cho trẻ.
• Đảm bảo chế độ dinh dưỡng phù hợp và dễ tiêu hóa.

Không nên tự ý sử dụng kháng sinh hoặc các loại thuốc giảm đau, hạ sốt kéo dài khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Chủ động theo dõi để bảo vệ sức khỏe trẻ

Mọc răng là một cột mốc phát triển tự nhiên của trẻ nhỏ và có thể gây ra một số biểu hiện khó chịu trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, sốt cao hoặc các triệu chứng toàn thân kéo dài không phải là biểu hiện điển hình của mọc răng.

Việc phân biệt giữa sốt mọc răng và sốt do bệnh lý giúp trẻ được theo dõi đúng cách, phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn và có hướng điều trị phù hợp. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn.

Nếu quý phụ huynh có nhu cầu tư vấn hoặc đặt lịch khám cho trẻ, vui lòng liên hệ Khoa Nhi – Bệnh viện Quốc tế Dolife qua Hotline: 0888 858 460