Ngày U não Thế giới 08/06: Hiểu đúng về u não để chủ động phát hiện sớm

Ngày U não Thế giới (World Brain Tumor Day) được tổ chức hằng năm vào ngày 08/06 nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh lý u não, đồng thời khuyến khích mỗi người chủ động quan tâm đến sức khỏe thần kinh và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường. Đây là một trong những bệnh lý nguy hiểm có thể gặp ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người trưởng thành và người cao tuổi.

Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp u não diễn tiến âm thầm trong thời gian dài mà không có triệu chứng rõ rệt. Không ít người chỉ phát hiện bệnh khi khối u đã phát triển lớn, gây ảnh hưởng đáng kể đến chức năng thần kinh hoặc xuất hiện các biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, hiểu đúng về bệnh và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

U não là gì?

U não là tình trạng xuất hiện các tế bào phát triển bất thường trong não hoặc các cấu trúc liên quan đến não như màng não, dây thần kinh sọ não, tuyến yên hay các mạch máu não. Các tế bào này tăng sinh không kiểm soát và hình thành nên khối u.

Dựa vào đặc điểm mô học, u não được chia thành hai nhóm chính là u lành tính và u ác tính. Tuy nhiên, không phải cứ u lành tính là hoàn toàn an toàn. Do não bộ nằm trong hộp sọ kín, bất kỳ khối u nào khi phát triển đều có thể gây chèn ép các vùng não quan trọng, làm ảnh hưởng đến chức năng thần kinh và đe dọa sức khỏe người bệnh.

Bên cạnh các khối u xuất phát trực tiếp từ mô não (u não nguyên phát), não còn có thể là vị trí di căn của nhiều bệnh ung thư khác như ung thư phổi, ung thư vú, ung thư thận hoặc ung thư đại trực tràng.

Cơn động kinh đôi khi là dấu hiệu đầu tiên của một khối u não

Vì sao u não nguy hiểm?

Não bộ là trung tâm điều khiển mọi hoạt động của cơ thể, từ vận động, cảm giác, ngôn ngữ, trí nhớ cho đến hô hấp và tuần hoàn. Khi khối u xuất hiện và phát triển, nó có thể chèn ép hoặc phá hủy các vùng chức năng quan trọng.

Ngoài tác động trực tiếp lên mô não, khối u còn có thể làm tăng áp lực nội sọ do chiếm chỗ trong hộp sọ. Tình trạng này gây ra nhiều triệu chứng thần kinh nghiêm trọng và có thể dẫn đến phù não, rối loạn ý thức hoặc đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Mức độ nguy hiểm của bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí khối u, kích thước, tốc độ phát triển, mức độ xâm lấn và thể trạng của người bệnh.

Những dấu hiệu cảnh báo không nên chủ quan

Triệu chứng của u não rất đa dạng và phụ thuộc vào vị trí tổn thương. Trong giai đoạn đầu, các biểu hiện có thể khá mơ hồ nên dễ bị nhầm lẫn với căng thẳng, mất ngủ hoặc các bệnh lý thông thường khác.

Một trong những triệu chứng thường gặp nhất là đau đầu kéo dài. Cơn đau có xu hướng xuất hiện nhiều vào sáng sớm, tăng dần theo thời gian và ít đáp ứng với các thuốc giảm đau thông thường.

Người bệnh cũng có thể xuất hiện tình trạng buồn nôn hoặc nôn kéo dài không liên quan đến bệnh lý tiêu hóa. Đây là biểu hiện thường gặp khi áp lực trong hộp sọ tăng cao.

Bên cạnh đó, các rối loạn về thị giác như nhìn mờ, nhìn đôi, giảm thị lực hoặc thu hẹp tầm nhìn cũng là những dấu hiệu cần được lưu ý. Khi khối u ảnh hưởng đến các vùng não liên quan đến vận động, người bệnh có thể gặp tình trạng yếu tay chân, tê bì, giảm cảm giác hoặc mất thăng bằng khi đi lại.

Một số trường hợp xuất hiện khó nói, nói ngọng, suy giảm trí nhớ, thay đổi tính cách hoặc cảm xúc bất thường. Đặc biệt, co giật lần đầu tiên ở người trưởng thành luôn là dấu hiệu cần được đánh giá thần kinh chuyên sâu để tìm nguyên nhân.

Những ai có nguy cơ mắc u não?

U não có thể xảy ra ở bất kỳ đối tượng nào. Tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh có thể tăng lên ở những người có tiền sử gia đình mắc bệnh lý thần kinh hoặc ung thư, từng tiếp xúc với tia xạ liều cao vùng đầu cổ, người mắc các hội chứng di truyền hiếm gặp hoặc có tiền sử ung thư ở các cơ quan khác.

Mặc dù vậy, phần lớn các trường hợp u não hiện nay chưa xác định được nguyên nhân chính xác. Do đó, việc chủ động theo dõi sức khỏe và khám chuyên khoa khi có dấu hiệu bất thường vẫn là biện pháp quan trọng nhất.

U não là bệnh cực kỳ nguy hiểm

U não được phát hiện như thế nào?

Khi nghi ngờ u não, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám thần kinh kết hợp chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp.

Chụp cắt lớp vi tính (CT Scan) giúp phát hiện nhanh các bất thường trong não và thường được sử dụng trong các trường hợp cấp cứu. Tuy nhiên, cộng hưởng từ (MRI) não vẫn được xem là phương pháp có giá trị cao trong đánh giá chi tiết vị trí, kích thước, mức độ lan rộng cũng như mối liên quan của khối u với các cấu trúc xung quanh.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định cộng hưởng từ phổ (MR Spectroscopy), PET/CT hoặc chụp mạch máu não nhằm đánh giá sâu hơn đặc điểm sinh học và mức độ hoạt động của khối u.

Để xác định chính xác bản chất tổn thương, sinh thiết và giải phẫu bệnh vẫn là tiêu chuẩn vàng giúp chẩn đoán xác định loại u và định hướng điều trị.

Điều trị u não hiện nay gồm những phương pháp nào?

Tùy thuộc vào loại u, vị trí tổn thương và giai đoạn bệnh, người bệnh có thể được chỉ định một hoặc kết hợp nhiều phương pháp điều trị khác nhau.

Phẫu thuật là phương pháp điều trị quan trọng đối với nhiều loại u não, giúp loại bỏ tối đa khối u và giảm áp lực lên mô não.

Sau phẫu thuật, người bệnh có thể cần điều trị bổ sung bằng xạ trị hoặc hóa trị nhằm kiểm soát các tế bào bệnh còn sót lại. Những năm gần đây, nhiều kỹ thuật điều trị hiện đại như xạ phẫu định vị, điều trị nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch cũng đang mang lại nhiều cơ hội cho người bệnh.

Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào thời điểm phát hiện bệnh. Càng phát hiện sớm, khả năng điều trị thành công và bảo tồn chức năng thần kinh càng cao.

Chủ động phát hiện sớm để bảo vệ sức khỏe não bộ

Nhiều bệnh lý u não có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Vì vậy, việc lắng nghe cơ thể, duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát tốt các bệnh lý nền và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm các bất thường.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu kéo dài, buồn nôn không rõ nguyên nhân, rối loạn thị giác, yếu tay chân, mất thăng bằng hoặc co giật, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá chuyên khoa sớm.

Nhân Ngày U não Thế giới 08/06, mỗi người hãy dành thêm sự quan tâm cho sức khỏe não bộ của bản thân và gia đình. Sự chủ động hôm nay có thể tạo nên khác biệt lớn trong việc bảo vệ sức khỏe và nâng cao cơ hội điều trị hiệu quả trong tương lai.

Nếu quý khách có nhu cầu thăm khám, tư vấn hoặc tầm soát các bệnh lý thần kinh, vui lòng liên hệ Hotline: 0888 858 486 để được hỗ trợ đặt lịch khám ngay hôm nay